bushido βιβλίο ιαπωνία

Bushido: Το βιβλίο που μεταμόρφωσε την εικόνα της Ιαπωνίας

To Bushido του Inazō Nitobe είναι εκείνο το βιβλίο που πραγματικά μεταμόρφωσε την εικόνα που έχει όλος ο κόσμος για την Ιαπωνία. Το βιβλίο είναι ακόμη διαθέσιμο και σε ελληνικά βιβλιοπωλεία όπως η Πολιτεία. Σας παρουσιάζουμε, λοιπόν, γιατί αυτό το βιβλίο είναι τόσο σημαντικό για την ιαπωνική κουλτούρα.

Από ταινίες blockbuster του Hollywood μέχρι και τηλεοπτικά ιαπωνικά δράματα, οι Σαμουράι παρουσιάζονταν ανά τα χρόνια ως το απόλυτο μοντέλο της σωματικής τελειότητας και της ηθικής ορθότητας, ενώ γι’ αυτούς η τιμή και η αφοσίωση είναι οι πιο σημαντικές αξίες στη ζωή. Η χαρακτηριστική εικόνα των Σαμουράι, παρόλο που δεν είναι ιστορικά ακριβή, έχει εδραιωθεί στην λαϊκή φαντασία, εξαιτίας ενός μικρού τμήματος που είχε γράψει σε ένα μικρό τόμο στα αγγλικά στις αρχές του 20ου αιώνα ο Inazō Nitobe.

bushido βιβλίο ιαπωνία σαμουράι-2

Bushido: H ψυχή της Ιαπωνίας – Το βιβλίο του Inazō Nitobe

To Bushido: Η ψυχή της Ιαπωνίας εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1900 κι έγινε αμέσως best seller σε όλη την οικουμενικότητα. Παρόλο που έχουν γραφτεί άπειρα βιβλία για το bushido (o τρόπος του πολεμιστή), το βιβλίο του Nitobe παραμένει μία από τις πιο σημαντικές πηγές για εκείνους που αναζητούν να κατανοήσουν ένα σύστημα αξιών που συνεχίζει να διεισδύει σε πολλές πτυχές της ιαπωνικής κοινωνίας μέχρι σήμερα.

bushido inazo nitobe

Μέσω του βιβλίου, ο Nitobe, ένας αγροτικός οικονομολόγος, εκπαιδευτικός, διπλωμάτης και Γενικός Γραμματέας του Συνδέσμου των Εθνών από το 1919 έως το 1929, προσπάθησε να εξηγήσει στους Δυτικούς (συμπεριλαμβανομένου την Αμερικανίδα συζύγό του, Μαρία) τις ηθικές αξίες της ιαπωνικής κουλτούρας. Ο Nitobe ανέλυσε αυτές τις αξίες στο Bushido, το οποίο ορίζει ως τον ηθικό κώδικα των Σαμουράι. Το Bushido, σύμφωνα με τον Nitobe, δίδασκε τους Σαμουράι να έχουν ισχυρό το αίσθημα της δικαιοσύνης και της τιμής. Το συγκεκριμένο βιβλίο κήρυσσε την καλοσύνη, την ευγένεια, την αλήθεια, την τιμή και την πίστη σε μία ανώτερη αρχή. 

Συγκεκριμένα, ο συγγραφέα έγραφε: «Η αίσθηση της τιμής, που υποδηλώνει μια ζωηρή συνείδηση της προσωπικής αξιοπρέπειας και της αξίας, δεν θα μπορούσε να αποτύχει να χαρακτηρίσει τους σαμουράι…».

Οι Σαμουράι και ο πραγματικός στόχος του Bushido

Η πραγματικότητα, ωστόσο, ήταν κάπως διαφορετική και ο Nitobe κρίθηκε από τους σύγχρονους ιστορικούς ότι ρομαντικοποίησε πολύ τους Σαμουράι. «Οι Σαμουράι και ο Ντάιμο (φεουδάρχες) δεν ζούσαν πραγματικά τη ζωή της τιμής και της πίστης», λέει ο Sven Saaler, καθηγητής της σύγχρονης ιαπωνικής ιστορίας στο Sophia University στο Τόκιο. «Αν προέκυπτε η ευκαιρία, θα σκότωναν ακόμα και τον αφέντη τους για να πάρουν τη θέση του. 

Ο Nitobe, όμως, που προήλθε από οικογένεια Σαμουράι, έγραφε στο βιβλίο του, Bushido, ότι οι αξίες των Σαμουράι ήταν κοινές απ’ όλους στην Ιαπωνία. «Το πνεύμα του Bushido διαπέρασε όλες τις κοινωνικές τάξεις», έγραψε ο Nitobe.

bushido βιβλίο ιαπωνία

Βέβαια, ο στόχος του Nitobe δεν ήταν να παρέχει μία ιστορικά ακριβή περιγραφή των Σαμουράι, αλλά να αποδείξει στον έξω κόσμο ότι η Ιαπωνία είχε ένα σύστημα αξιών παρόμοιο με το χριστιανικό ήθος. Μάλιστα, ο ο Nitobe έκανε συνεχείς αναφορές στην ευρωπαϊκή φιλοσοφία και λογοτεχνία και παρομοίασε τον Bushido με την ευγένεια και τη μεγαλοψυχία των Ευρωπαϊκών ιπποτών.

Δείτε επίσης:

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του παρόντος άρθρου, χωρίς αναφορά, με ενεργό σύνδεσμο (link) Youfly.com.

About Ζωή Καραθανάση

Ζωή Καραθανάση
Απόφοιτη του τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Ήδη από τα παιδικά μου χρόνια είχα μία ιδιαίτερη αδυναμία στη λογοτεχνία, τον κινηματογράφο και τις τέχνες γενικότερα. Σύντομα, μέσα από τη σχολή, αλλά και διάφορα σεμινάρια στη δημιουργική γραφή και την παραγωγή βίντεο, ανακάλυψα την αγάπη μου για τον πολιτιστικό κλάδο. Έχω ασχοληθεί ερασιτεχνικά με το ραδιόφωνο και το ντοκιμαντέρ, ενώ έχω εργαστεί ως αρθρογράφος και copywriter. Γνωρίζω αγγλικά και γαλλικά, ενώ λατρεύω επίσης το θέατρο, τα ταξίδια, το χορό και το stand up comedy.