14.2 C
Athens
Κυριακή, 21 Απριλίου, 2024

Ο διχασμός της Επιδαύρου με αφορμή τους Σφήκες της Κιτσοπούλου

Ο Δημήτριος Ζαπάντης, με αφορμή τους Σφήκες της Λένας Κιτσοπούλου, γράφει για τον διχασμό της Επιδαύρου. Τις τελευταίες μέρες έχει ξεκινήσει ένας πόλεμος στο διαδίκτυο και δη στο facebook, που πλέον «δικάζει» (και κρίνει παραστάσεις), για τους Σφήκες της Λένας Κιτσοπούλου.

Σφήκες Λένας Κιτσοπούλου

Μια νέα προσέγγιση επέφερε και πάλι τον διχασμό

Ουσιαστικά διακρίνουμε δυο στρατόπεδα αυτό των υποστηριχτών της παράστασης και των «δικαστών». Να πω πως αυτή τη στιγμή που γράφεται το παρόν άρθρο δεν έχω δει την παράσταση για να έχω τεκμηριωμένη άποψη, και εύλογα δεν θα αναφερθώ στην συγκεκριμένη παράσταση. Η Λένα Κιτσοπούλου έχει ένα συγκεκριμένο θεατρικό στίγμα. Αν και «συστημική» αρκετές φορές δρα σε ένα αντισυστημικό πλαίσιο μέσω των παραστάσεών της, όσο και αν αυτό αποτελεί αντίφαση. Η ιδιαιτερότητα εδώ είναι ότι επέλεξε το «ιερό» χώρο της Επιδαύρου για να παρουσιάσει τους Σφήκες της. Σε περίπτωση που διαφεύγει σε αρκετούς τα αρχαία έργα και δή του Αριστοφάνη παρουσιάζονταν στο θέατρο του Διονύσου και ουχί της Επιδαύρου.

Στο σύγχρονο φαντασιακό νεοελληνικό γίγνεσθαι, η Επίδαυρος, αποτελεί έναν τόπο ηγεμονικά κληρονομικό που προάγει το κλέος του αρχαίου ένδοξου παρελθόντος μας και άλλα διάφορα τέτοια φληναφήματα που τα Heritage Studies ονομάζουν «μυθική ποιότητα», κατασκευάζοντας εθνικά ιδεολογήματα και προάγουν την «έγκληση στο μεγαλείο της κληρονομιάς» και των Κληρονομικών «Ελληνικών» χαρακτηριστικών όπως είναι η αρετή και η ανδρεία. Σημαντικό για την Επίδαυρο και τον κόσμο που πάει εκεί είναι να δει μια κανονικοποιητική δραματουργία με επαληθεύσιμες δεδομενικότητες.

Σφήκες Λένας Κιτσοπούλου - Επίδαυρος

Τι είναι αυτό που περιμένει να δει το κοινό που πάει στην Επίδαυρο

Η Επίδαυρος ως εθνική θεατρική πασαρέλα αποτελεί το ιδανικό άχρονο μνημείο που λειτουργεί ως κοινός τόπος υλικής συνέχειας. Το κοινό που πάει στην Επίδαυρο και συνήθως κρίνει οποιαδήποτε παρέκκλιση από τον κανόνα, είναι ένα κοινό που έχει την Επίδαυρο ταυτισμένη με αρχαιοπρεπή μεγαλεία και «αγκιστρωμένες» εθνικές μνήμες. Βέβαια, μεγάλο μέρος του κοινού που πάει στην Επίδαυρο λειτουργεί βασισμένο στο εθνικό φαντασιακό πλαίσιο που αναφέραμε πιο πάνω«μπολιασμένο» με εξαρτημένη τηλεοπτική συνείδηση από ηθοποιούς που παίζουν σε γνωστές τηλεοπτικές σειρές. Πέρυσι είχα την ατυχία να πάω σε μια παράσταση που μεγάλο μέρος των ηθοποιών ήταν από γνωστή τηλεοπτική σειρά και το κοινό-αυτοί που κάθονταν κοντά μου τουλάχιστον- άνετα στέκονταν σε είδος παράστασης τύπου Σεφερλή, εικάζω δε ότι δεν κατάλαβαν καν ποιο έργο έβλεπαν. Βέβαια για να μην είμαστε άδικοι, υπάρχει και ένα αρκετά μεγάλο μέρος κόσμου που πάει συνειδητά στην Επίδαυρο και λειτουργεί ως «διαμεσολαβητικός θεατής» ο οποίος καλείται να αντλήσει τη δυναμική και τη διαλεκτική σχέση έργου και τόπου. Διαφεύγει όμως σε αρκετούς πως το αρχαίο δράμα ενέχει τροποποιητικούς μηχανισμούς αλλοτρίωσης της κλασικής γραμμικότητας και πως για να ενεργοποιηθούν τα νοήματα του (κάθε) έργου πρέπει η διαλεκτική σχέση με τον πολιτισμό πηγή (τον αρχαίο) να αποδοθεί στο σήμερα. Επίσης, διαφεύγει σε πολλούς πως όπου υπάρχει«κράξιμο» υπάρχει και πρωτοπορία υπάρχει σύγκλιση παλαιού και νέου, διαχρονικού και συγχρονικού, με σκοπό να αναδειχθεί κάτι νέο, αναφέρω ως χαρακτηριστικά παραδείγματα την παράσταση Έξι πρόσωπα ζητούν συγγραφέα του Πιραντέλο ή τις πρώτες θεατρικές διασκευές του Ελεύθερου Θεάτρου του Αντρέ Αντουάν. Ειδικότερα θα μπορούσαμε να πούμε πως το κοινό της Επιδαύρου διχάζεται εύκολα, για παράδειγμα το 2009 οι Πέρσες του Ντίμιτερ Γκότσεφ σε αντίθεση με τους «Ερασμιακούς» Πέρσες του Δ. Λιγνάδη δίχασαν για άλλη μια φορά την Επίδαυρο¹. Βέβαια, αποτέλεσμα των παραστάσεων που προκαλούν διχασμό, είναι, να λειτουργούν ως σημεία αναφοράς να διδάσκονται ως μια αισθητική απόκλιση σε σχολές θεάτρου και να δημιουργούν νέες προσδοκίες στο κοινό.

Σφήκες Λένας Κιτσοπούλου - Επίδαυρος

Συμπερασματικά, εικάζω πως η Λ. Κιτσοπούλου λειτουργώντας ευρηματικά και διαμεσολαβητικά τροποποίησε τους Σφήκες του Αριστοφάνη αλλάζοντας τις παραδοσιακές δομές προάγοντας ταυτόχρονα μια ενεργό σύμπραξη. Αυτό δεν είναι κατακριτέο αλλά προάγει μια νέα προσέγγιση. Όσο και αν κάποιοι αυτοαποκαλούμενοι κριτικοί την «κράζουν» η Λ. Κιτσοπούλου δημιούργησε μια παράσταση που θα μείνει στη μνήμη ξεφεύγοντας από το σκόπελο της «άλλης μιας παράστασης» που του χρόνου δεν θα τη θυμάται κανένας.

¹ (https://www.tovima.gr/2009/08/04/culture/oi-perses-dixasan-kai-pali-tin-epidayro/)

Εάν επιθυμείτε να σχολιάσετε το παραπάνω άρθρο ή οτιδήποτε άλλο στο Youfly, επισκεφτείτε τη σελίδα μας στο Facebook. Ή στείλτε μας μήνυμα στο Twitter. Για φωτογραφικό υλικό και ιστορίες, μεταβείτε στο Instagram μας.

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του παρόντος άρθρου, χωρίς αναφορά, με ενεργό σύνδεσμο (link) Youfly.com

Δημήτριος Ζαπάντης
Δημήτριος Ζαπάντης
Λέγομαι Δημήτρης Ζαπαντης έχω γεννηθεί το 1978 στην Πάτρα, εργάζομαι σαν θεατρολογος στην περιφέρεια δυτ. Αττικής και μένω στην Πετρούπολη. Είμαι απόφοιτος με υποτροφία του τμήματος θεατρολογιας πανεπιστημίου Πατρών, όπου και κάνω το μεταπτυχιακό μου στην πρόσληψη του αρχαίου δράματος, έχω σκηνοθετήσει, στο θέατρο act την παράσταση Σταθμός Ωρίων του Γιάννη Σιδέρη και είμαι κριτικός θεάτρου και δραματοθεραπευτης.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ακολουθηστε μας
65,000ΥποστηρικτέςΚάντε Like
13,090ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
11,546ΑκόλουθοιΑκολουθήστε

ΔΗΜΟΦΙΛΗ